Zielona Księga. (nie)Optymalna wizja Kodeksu cywilnego.

Nawiązując do posta umieszczonego na niniejszym blogu - z 15.11.2007 roku - podpinam pod niniejszego posta plik w formacie PDF z "Zieloną Księgą. Optymalną wizją Kodeksu cywilnego" pod red. Z. Radwańskiego (Warszawa 2006), która nie doczekała się dotąd swojej elektronicznej publikacji na stronach Ministerstwa Sprawiedliwości (nadal dostępne są tylko wybrane fragmenty) {plik podpięty pod schadzkowego bloga mógł nie być dotąd dostępny dla osób z poza grupy dyskusyjnej}

Ponad rok temu korespondowałem w tej sprawie z sekretarzem Komisji, czego efektem było uzyskanie pliku - aby jednak go dostać musiałem się wybrać do Warszawy (sic!). Do tej pory rozsyłałem Księgę mejlowo - myślę jednak, że zamieszczając ją na blogu w końcu sprawię, że będzie ogólnie dostępna.

Warto zapoznać się z założeniami zmian przedstawionymi w Księdze (choć są raczej jedynie zarysowane, jak na tego typu księgi przystało). Czy rzeczywiście jest to wizja "optymalna"? Czy do końca 2010* roku uda się "wyprodukować" Komisji Kodyfikacyjnej spójny "nowy" kodeks? Co zmieniło się od 2006 roku, kiedy pojawiły się jej fragmenty w internecie, a całość w druku? Czy przesłany niedawno na grupę dyskusyjną projekt zmiany ustawy o księgach wieczystych i hipotece nadal idzie w stronę wyznaczoną przez Komisję w Księdze? Czy pierwsza księga Kodeksu cywilnego proponowana przez Komisję to realizacja "optymalnej wizji" Kodeksu cywilnego, czy tylko pozorowane zmiany nie wnoszące nic nowego?

Wydaje mi się, że warto wracać do tej Księgi i porównywać ją z działaniami Komisji. Może się bowiem okazać, że pewne pomysły ulegają daleko posuniętej modyfikacji. Ważne natomiast, by na owe konkretne projekty zmian reagować jeszcze przed ich uchwaleniem przez ustawodawcę. Późniejsze głosy mają jedynie wydźwięk de lege ferenda i brzmią słabiej, aniżeli te zgłoszone w trakcie kształtowania się zmian!

ZIELONA KSIĘGA. OPTYMALNA WIZJA KODEKSU CYWILNEGO.

Załączam także projekt księgi pierwszej Kodeksu cywilnego udostępniony od niedawna na stronach Ministerstwa Sprawiedliwości. Myślę, że w niedługim czasie doczeka się on komentarza na łamach schadzkowego bloga.

KSIĘGA PIERWSZA KODEKSU CYWILNEGO.

życzę konstruktywnie krytycznej lektury!

* na spotkaniu roboczym Komisji Kodyfikacyjnej pomiędzy 12 a 13.11.2007 roku została podana taka data.

Własność po nowemu

12 i 13 listopada 2007 w Warszawie odbyła się pod auspicjami Komisji Kodyfikacyjnej polsko-holenderska konferencja w sprawie ukształtowania prawa własności w nowym kodeksie cywilnym. Dzięki przebiegłości Michała mogliśmy wziąć udział w tym spotkaniu. Stronę holenderską reprezentował J.H.M Erp z Uniwersytetu Maastricht, natomiast ze strony polskiej przemawiali m.in. prof. E.Gniewek, prof. W.Katner, dr G.Bieniek, S. Rudnicki. Na sali obecny również inspirator wprowadzenia nowego kodeksu cywilnego prof. Z.Radwański.

Konferencja miała charakter ogólnej dyskusji, zagadnienia szczegółowe praktycznie nie były poruszane. Do najciekawszych pomysłów należą propozycje zmian polegających na:

1) rezygnacji z klauzul limitujących (zasady współżycia społecznego oraz społeczno-gospodarczy przeznaczenie prawa) treść prawa własności oraz pojęcia gruntu – art.140 i 143 k.c. W takim ujęciu granice gruntu, a co za tym idzie prawa własności były ograniczane n przez ustawy szczególne o charakterze publicznoprawnym.
2) wprowadzeniu do kodeksu rodzajów prawa własności: własności konsumenckiej, która miałaby obejmować prawa do rzeczy zaspakajających podstawowe potrzeby człowieka; własności czasowej, której zadaniem byłoby zastąpienie prawa wieczystego użytkowania
3) zastąpieniu terminu rzeczy oznaczonej indywidualnie/gatunkowo na prostsze w zastosowaniu pojęcie rzeczy niezamiennej/zamiennej
4) zmianie charakteru wpisu w księdze wieczystej przy przeniesieniu własności nieruchomości w drodze umowy na wpis konstytutywny; chociaż w dalszych dyskusjach pojawiała się propozycja, aby wprowadzić generalną zasadę konstytutywności wpisu dla powstania lub przejścia praw rzeczowych z jasno określonymi wyjątkami
5) wprowadzeniu specjalnego trybu znoszenia współwłasności przedsiębiorstwa wzorowanego na przepisach dotyczących znoszenia współwłasności gospodarstwa rolnego
6) odejściu od czynnika woli przy dla określenia stanu posiadania; jedynym wyznacznikiem posiadania stałoby się faktyczne władztwo nad rzeczą, co z kolei spowodowałoby zniknięcie pojęcia dzierżyciela

Poruszone zostało zagadnienie kauzalności, a w szczególności skutków upadku kauzy, jednak nie podjęto na ten temat szerszej dyskusji. Najciekawszą zdobyczą jaką przywieźliśmy ze spotkania jest pełny tekst Zielonej Księgi, mimo że jej znaczenie wraz z oddalającą się wizją wprowadzenia nowego kodeksu cywilnego systematycznie maleje. Krótko, w kwesti prawa własności na rewolucję się nie zanosi.

Konferencja była dla nas bez wątpienia ciekawym doświadczeniem. Mieliśmy okazję zetknąć się „na żywo” z autorytetami prawa cywilnego. Sporo również dowiedzieliśmy się o działaniu Komisji Kodyfikacyjnej Prawa Cywilnego oraz o sposobie prac legislacyjnych. ale wiele pozostaje do zrobienia...

[por. Zielona Księga ]